وب نوشت امسال من مرثیه سرایی شده است! تقصیر من است یا زمانه؟ اگر خواننده ای بگوید این ماتمکده است، جای دفاعی نیست که هست. کسان زیادی رفته اند در این مدت کوتاه که فقدانشان ضایعه ای است بزرگ برای اهل معرفت. در فغان بزرگان هنر جایی بهتر از این مجال نیست برای همدردی.
دیری نیست که از سکوت سنتور نوشتم، از رفتن یک همسایه. اکنون که خبر پر کشیدن استاد بزرگی چون فرامرز پایور بگوش رسید باید برای سنتور ها چه نوشت، برای چشمان هنرمندی که به دنبال دست مرادشان دیگر باید آسمان را بجویند.
آری !! یکی یکی می روند آنها که درکشان در ذهن کودکان امروزی نمی گنجد. آخر برای هم نسلان و متجددین چه باید گفت از نواهای ایرانی، برای آنها که به دنبال مانکن ها روانند و آسمان پر ستاره ی موسیقایی را به زیرزمینهای نمور فروخته اند.
خوش میروید، از آن بالا بارانی هم برای کویر نماز کنید.
مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد نقش هر نغمه که زد راه به جایی دارد
|
گویند بهشت و حور عین خواهد بود |
آنجا میناب و انگبین خواهد بود |
|
|
گر ما مِی و معشوقه گزیدیم چه باک؟ |
چون عاقبت کار چنین خواهد بود |
حکیم غیاثالدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خیام نیشابوری (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ خورشیدی - درگذشته ۱۲ آذر ۵۱۰ خورشیدی) به خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النیسابوری هم نامیده شدهاست. او از ریاضیدانان، ستارهشناسان و شُعرای بنام ایران در دورهٔ سلجوقی است. گرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی او است و دارای لقب حجةالحق بودهاست، ولی آوازهٔ وی بیشتر به واسطهٔ نگارش رباعیاتش است که شهرت جهانی دارد. افزون بر آنکه رباعیات خیام را به اغلب زبانهای زنده ترجمه نمودهاند، ادوارد فیتزجرالد رباعیات او را به زبان انگلیسی ترجمه کردهاست که مایهٔ شهرت بیشتر وی در مغربزمین گردیدهاست.
یکی از برجستهترین کارهای وی را میتوان اصلاح گاهشماری ایران در زمان وزارت خواجه نظامالملک، که در دورهٔ سلطنت ملکشاه سلجوقی (۴۲۶-۵۹۰ هجری قمری) بود، دانست. وی در ریاضیات، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجه سوم و مطالعاتاش دربارهٔ اصل پنجم اقلیدس نام او را به عنوان ریاضیدانی برجسته در تاریخ علم ثبت کردهاست.
شماری از تذکره نویسان، خیام را شاگرد ابن سینا و شماری نیز وی را شاگرد امام موفق نیشابوری خواندهاند. هر چند قول مبنی بر این که خیام شاگرد ابن سینا بودهاست، بسیار بعید مینماید. چون از لحاظ زمانی با هم تفاوت زیادی داشتهاند. خیام در جایی ابن سینا را استاد خود میداند اما این استادی ابن سینا، جنبهٔ معنوی دارد.
همچنین از وی هماکنون بیش از ۱۰۰ رباعی برجای ماندهاست.
خیام اول کسی است که به تحقیق منظم علمی در معادلات درجات اول و دوم و سوم پرداخته، و طبقهبندی تحسینآوری از این معادلات آوردهاست، و در حل تمام صور معادلات درجه سوم منظماً تحقیق کرده، و به حل (در اغلب موارد ناقص) هندسی آنها توفیق یافته، و رساله وی در علم جبر، که مشتمل بر این تحقیقات است، معرف یک فکر منظم علمی است؛ و این رساله یکی از برجستهترین آثار قرون وسطائی و احتمالاً برجستهترین آنها در این علم است.
مهمترین دستآوردها
- ابداع نظریهای دربارهٔ نسبتهای همارز با نظریهٔ اقلیدس.
- «در مورد جبر، کار خیام در ابداع نظریهٔ هندسی معادلات درجهٔ سوم موفقترین کاری است که دانشمندی مسلمان انجام دادهاست.»
- او نخستین کسی بود که نشان داد معادلهٔ درجهٔ سوم ممکن است دارای بیش از یک جواب باشد و یا این که اصلاً جوابی نداشته باشند.«آنچه که در هر حالت مفروض اتفاق میافتد بستگی به این دارد که مقاطع مخروطیای که وی از آنها استفاده میکند در هیچ نقطه یکدیگر را قطع نکنند، یا در یک یا دو نقطه یکدیگر را قطع کنند.»
- «نخستین کسی بود که گفت معادلهٔ درجهٔ سوم را نمیتوان عموماً با تبدیل به معادلههای درجهٔ دوم حل کرد، اما میتوان با بکار بردن مقاطع مخروطی به حل آن دست یافت.»
- «در نیمهٔ اول سدهٔ هیجدهم، ساکری اساس نظریهٔ خود را دربارهٔ خطوط موازی بر مطالعهٔ همان چهارضلعی دوقائمهٔ متساویالساقین که خیام فرض کرده بود قرار میدهد و کوشش میکند که فرضهای حاده و منفرجهبودن دو زاویهٔ دیگر را رد کند.»
- به خاطر موفقیت خیام در تعیین ضرایب بسط دو جملهای (بینوم نیوتن)که البته تا سده قبل نامکشوف مانده بود و به احترام سبقت وی بر اسحاق نیوتن در این زمینه در بسیاری از کتب دانشگاهی و مرجع این دو جملهایها «دو جملهای خیام-نیوتن» نامیده میشوند.
ادوارد فیتزجرالد (۳۱ مارس ۱۸۰۹ - ۱۴ ژوئن ۱۸۸۳) یک نویسنده انگلیسی بود که بیشتر بهخاطر خلق نخستین و معروفترین ترجمه رباعیات خیام به زبان انگلیسی شناخته میشود. ادوارد فیتزجرالد در ۳۱ مارس ۱۸۰۹ در بردفیلد هاوس، وودبریج، سافولک انگلستان در خانوادهٔ بریتانیایی مرفهی زاده شد. پدرش جان پورسل، فرزند پزشکی ایرلندی بود که تبارش به اولیور کرامول میرسید. مادرش مری فرانسیس فیتزجرالد پورسل ، دختر اشراف زادهای دیگر از نوادگان ارلهای کیلدر و دختر عموی جان پورسل بود. والدین مادرش هم عموزاده ی درجه اول یکدیگر بودند، و در اشاره به این خویشاوندی است که فیتز جرالد در جایی گفته : « ما فیتز جرالدها همه دیوانهایم » ادوارد فیتز جرالد هفتمین نفر از هشت فرزند و با استعداد ترین همه بود، و در اوج رفاه بزرگ شد . او در ۱۸۳۰ از کمبریج فارغ التحصیل شد . فیتز جرالد علی رغم دوستان زیاد آدم تنها و منزوی بود ، و این حالاتی بود که احتمالآ در انتخاب رباعیات خیام برای ترجمه اثر داشت . زیرا درونمایه ی بی ثباتی و گذرا بودن زندگی در ترجمههای او به چشم میخورد . فیتز جرالد گیاه خوار نیز بود . طبیعت را بسیار دوست میداشت . فیتز جرالد در ۱۸۵۹ رباعیات خیام را به انگلیسی ترجمه نمود و این کار وی سهم بسزایی در آشنا کردن چهره ی خیام با غربیها داشت . اما فیتز جرالد در ترجمههایش چهرهای حقیقی از خیام به دست نمیدهد . و این گفته ی خود فیتز جرالد است که میگوید : ( شک دارم که جز ترجمهای بس یک سویه از عمر خیام به دست داده باشم ، لیکن آنچه من انجام میدهم فقط به صورت حبابی در سطح آب پدید میآید و میشکند )
جدیدترین آلبوم استاد محمد رضا شجریان با نام رندان مست به بازار آمده است.
|
نام آلبوم :
|
رندان مست
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
دستگاه :
|
همایون
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
اجرا :
|
تهران - پاییز 87
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
خواننده :
|
محمد رضا شجریان
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
عکس :
|
علیرضا سلطانی - علی تبریزی
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
طرح :
|
مژگان شجریان
|
|||||||||||||||||||||||||||
برای خرید اثر می توانید به اینجا مراجعه کنید.
